Nghĩa tình cơm hến quê tôi

Đối với người Huế xa quê, cái món cơm hến như là một biểu tượng về mặt văn hóa ẩm thực của một vùng đất thơ để rồi nhớ hoài nhớ mãi…

Đã mấy năm rồi tôi không về thăm quê để được thưởng thức món ăn
dân dã nhưng đầy hương vị quê nhà; đó là món cơm hến Huế. Ở Huế có nhiều món ăn
rất “đặc sản”, nhưng không hiểu sao cái món ăn ”kỳ cục”  này cứ ” ám ảnh” tôi ,
mỗi lần nghĩ đến là ”bồi hồi”  nhớ mãi!

Thuở còn cắp sách đi học, vào mùa
Đông lạnh lẽo ở Huế , buổi sáng được mạ cho lót bụng bằng một tô cơm hến của o
Hoa thì thật tuyệt vời!

Muốn ăn cơm hến thì không phải đi đâu xa, chỉ ra
ngồi đợi trước nhà năm ba phút là có ngay!  Cứ mỗi sớm mai, những chuyến đò Cồn
chở sang hai dải đất,  bên tả, bên hữu ngạn sông Hương  những o thôn nữ mặc áo
dài,  gánh trên vai một đôi quang gánh. Ở đằng sau là một cái thúng đựng hến và
các món phụ tùng. Đằng trước là một nồi nước luộc hến. Họ đi khắp các ngả đường
thành phố, rao lên những tiếng:”hến khô…ông…”,  dài và ngọt!

Chỉ có con
hến dược xúc từ dưới đáy sông quanh cồn Hến – cái đám đất tự nhiên nổi lên trên
sông Hương trong xanh, mới có thể làm nên món ăn rất độc đáo này!

Hến
được xúc dưới sông lên, sau đó đem luộc, để dành lại phần nước sôi đã luộc, còn
hến thì  mang ra sông “đãi’ trên những chiếc rỗ lớn, tách riêng phần vỏ và phần
thịt hến riêng (thịt hến được  người Huế gọi là mặt hến). Thịt  hến là vị chủ cơ
bản làm nên món cơm hến. Tuy nhiên,  cơm hến ở Huế ngon chưa phải do con hến
quyết định hoàn toàn;  nó chỉ là một thành phần bình thường trong một “tổ hợp”
nhiều thành phần, để tạo thành… tô cơm hến!

Ăn cơm hến phải là ăn với cơm
trắng để nguội. Hến luộc được xào kèm theo bún tàu, măng khô và thịt heo thái
chỉ. Các loại rau ăn kèm là bắp chuối xắt mỏng như sợi tơ,  trộn lẫn với bạc hà,
khế chua và rau thơm xắt nhỏ. Gia vị ăn kèm là bộ đồ màu có đầy đủ các vị, chua
cay, mặn ngọt, béo bùi rất nhiêu khê! Đó là: ớt tương; ớt màu; bánh tráng nướng
bóp vụn; muối rang, đậu phộng giã chập; mè rang; da heo rang giòn; tóp mỡ; vị
tinh…  Ôi thôi có cả hàng chục món  phụ tùng ăn theo tô cơm hến, trong đó không
thể thiếu gia vị cơ bản là món ruốc sống. Tô cơm có ngon hay không, phần lớn
cũng  do cái món ruốc sống này quyết định!

Nhìn bàn tay của o Hoa rắc
và rải gia vị bằng những cái gáo nho nhỏ vào tô cơm, mỗi thứ một chút,  tôi có
cảm giác như riêng mình  được o chăm sóc một cách rất tận tình…!

Nước
luộc hến đùng đục, được o múc ra  từ chiếc nồi  bốc khói nghi ngút, bằng một
chiếc gáo  sọ dừa xinh xắn. Trong nước hến có có mùi thơm của  gừng, có lẽ  để
làm giảm  đi cái vị quá “mát “ của con hến chăng? Nồi nước hến bao giờ cũng
nóng, vì thế chan vào tô cơm ăn rất ngọt.

Sự cộng hưởng của các gia vị
trong tô cơm hến  đưa mùi thơm dâng lên mũi, vị ngọt thấm vào đầu lưỡi, chất béo
lan tỏa trong miệng; cái âm thanh rùm rụm của tóp mỡ khiến từng giác quan căng
lên!  Thật là  thích thú…

Hương vị rất riêng và độc đáo của tô cơm hến là
mùi ruốc thơm “nồng nàn”, cộng cái vị  cay xé của ớt tương, ớt trái,  đến độ ai
cũng trào nước mắt!  Thế mà  ai cũng như ai ,”mồ hôi mồ kê “ tuôn ra trên trán,
sì sà  sì sụp, xuýt xoa kêu:  “ngon, ngon..’!

Nếu hôm đó trời lạnh, ăn
xong một tô cơm hến của o Hoa, bao nhiêu cái khí lạnh của xứ Huế phút chốc bỗng
tan biến. Tôi sụt sùi lau mũi, yên tâm vững bụng đạp xe đến trường…!

Sau
này, ở Huế người ta còn bày thêm  món bún hến:  dùng bún thay cơm nguội. Nhưng
xem ra cái  món ”cải biên“ này ít được  người Huế yêu thích…

Lạ thật! Là
món ngon, nhưng có những món là đặc biệt ở vùng này nhưng ở vùng khác người ta
vẫn làm được, tuy không bằng nơi đã sản sinh ra nó. Riêng cái món cơm hến của
Huế thì chỉ ở Huế mới tận hưởng được hết cái hương vị thật của nó. Chỉ có con
hến của dòng sông Hương thơ mộng, quanh cái vùng “đất thiêng” Cồn Hến, thì mới
tạo nên cái  món cơm hến rất dân dã mà đậm đà hương vị của một vùng đất
thơ.

Kêu gọi hành động hình ảnh biểu ngữ
x

Lost Password